Η ορθοδοντική θεραπεία δεν περιορίζεται μόνο στην ευθυγράμμιση των δοντιών. Υπάρχουν ειδικές συσκευές που παίζουν σημαντικό ρόλο είτε για να κατευθύνουν την ανάπτυξη του σκελετού του προσώπου, είτε για να διατηρήσουν τα αποτελέσματα μιας θεραπείας. Αυτές είναι οι λειτουργικές συσκευές και οι συσκευές διατήρησης (retainers).
Ας τις γνωρίσουμε αναλυτικά.
Λειτουργικές Ορθοδοντικές Συσκευές
Οι λειτουργικές συσκευές χρησιμοποιούνται κυρίως σε παιδιά και εφήβους, καθώς επωφελούνται από την ανάπτυξη του σκελετού. Στόχος τους είναι:
- Να κατευθύνουν την ανάπτυξη των γνάθων, διορθώνοντας δυσμορφίες ή ασυμμετρίες.
- Να βελτιώσουν τη σύγκλειση των δοντιών (δηλαδή πώς κλείνουν τα πάνω με τα κάτω δόντια).
- Να μειώσουν την ανάγκη για πιο σύνθετες ή επεμβατικές θεραπείες στο μέλλον.
Πότε χρησιμοποιούνται;
-
Όταν η κάτω γνάθος είναι μικρότερη ή πιο πίσω από την άνω.
-
Όταν η άνω γνάθος προεξέχει υπερβολικά.
-
Σε περιπτώσεις σταυροειδούς σύγκλεισης ή ανοικτής δήξης.
-
Όταν υπάρχουν στοματικές συνήθειες (π.χ. παρατεταμένο πιπίλισμα δαχτύλου) που επηρεάζουν τη θέση των γνάθων ή των δοντιών.
Τύποι Λειτουργικών Συσκευών
Υπάρχουν πολλές λειτουργικές συσκευές, κάθε μία με διαφορετική δράση:
-
Twin Block
Αποτελείται από δύο πλαστικά εξαρτήματα (ένα για πάνω και ένα για κάτω γνάθο), τα οποία αναγκάζουν την κάτω γνάθο να έρθει πιο μπροστά, διορθώνοντας το σκελετικό πρόβλημα. -
Herbst Appliance
Μόνιμη συσκευή που ενώνει τις δύο γνάθους, ωθώντας την κάτω γνάθο να προχωρήσει. Συνήθως χρησιμοποιείται σε παιδιά με έντονη προεξοχή άνω δοντιών. -
Bionator
Ελαφρύτερη συσκευή που μετακινεί τη γνάθο ή αλλάζει τη λειτουργία των μυών στο στόμα και το πρόσωπο. -
Functional Regulator (Fränkel Appliance)
Συσκευή που λειτουργεί σε συνδυασμό με τους μυς του προσώπου για να αλλάξει τον τρόπο που αναπτύσσονται οι γνάθοι.
Είναι άνετες;
Οι λειτουργικές συσκευές απαιτούν περίοδο προσαρμογής. Τις πρώτες ημέρες μπορεί να ενοχλούν:
-
Στην ομιλία.
-
Στο φαγητό.
-
Να προκαλούν σιελόρροια ή ήπιο πόνο.
Ωστόσο, τα παιδιά συνήθως προσαρμόζονται γρήγορα, ειδικά όταν καταλάβουν πόσο σημαντική είναι η συσκευή για την υγεία τους.
Συσκευές Διατήρησης (Retainers)
Αφού ολοκληρωθεί η κύρια ορθοδοντική θεραπεία, τα δόντια έχουν την τάση να επιστρέψουν στις παλιές τους θέσεις. Γι’ αυτό, είναι απαραίτητες οι συσκευές διατήρησης, γνωστές ως retainers.
Τι κάνουν οι retainers;
- Διατηρούν τα δόντια στη νέα τους θέση.
- Βοηθούν τους ιστούς των ούλων και το οστό να προσαρμοστούν.
- Μειώνουν τον κίνδυνο υποτροπής της ορθοδοντικής θεραπείας.
Τύποι Retainers
Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες:
1. Αφαιρούμενοι Retainers
-
Hawley Retainer
Αποτελείται από ακρυλικό πλαστικό που ακουμπά στον ουρανίσκο (ή πίσω από τα κάτω δόντια) και μεταλλικά σύρματα που κρατούν τα δόντια στη θέση τους. Είναι ανθεκτικός και επιδιορθώνεται αν σπάσει. -
Διαφανείς Retainers (Essix Retainer)
Είναι λεπτοί, διαφανείς πλαστικοί νάρθηκες που καλύπτουν όλα τα δόντια. Είναι πιο αισθητικοί, αλλά πιο ευαίσθητοι σε φθορά ή ρωγμές.
Πλεονέκτημα: Μπορεί να αφαιρούνται για φαγητό και βούρτσισμα.
Μειονέκτημα: Χρειάζεται συνέπεια στη χρήση τους (συνήθως αρκετές ώρες την ημέρα, ειδικά τις πρώτες μήνες).
2. Σταθεροί Retainers (Fixed Retainers)
-
Αποτελούνται από ένα λεπτό σύρμα, κολλημένο στην εσωτερική επιφάνεια των δοντιών (συνήθως στα μπροστινά δόντια).
-
Είναι αόρατοι εξωτερικά.
-
Εξασφαλίζουν σταθερότητα, γιατί παραμένουν συνεχώς στο στόμα.
Πλεονέκτημα: Δεν εξαρτώνται από τη συνέπεια του ασθενούς.
Μειονέκτημα: Χρειάζονται σχολαστικό καθαρισμό για να μην συγκεντρώνονται υπολείμματα τροφών ή πλάκα.
Πόσο καιρό χρειάζονται οι retainers;
Η διάρκεια χρήσης διαφέρει:
-
Στους πρώτους μήνες, οι αφαιρούμενοι retainers συνήθως φοριούνται όλη μέρα και νύχτα.
-
Σταδιακά, ο ορθοδοντικός μπορεί να συστήσει να φοριούνται μόνο τη νύχτα.
-
Οι σταθεροί retainers μένουν για πολλά χρόνια ή ακόμη και μόνιμα, αν το κρίνει απαραίτητο ο ορθοδοντικός.
Η σωστή χρήση retainers είναι το κλειδί για να μην υποτροπιάσει η θεραπεία.
Οι λειτουργικές συσκευές και οι συσκευές διατήρησης είναι δύο πολύ σημαντικά κομμάτια της ορθοδοντικής θεραπείας. Οι πρώτες βοηθούν στην καθοδήγηση της ανάπτυξης του σκελετού του προσώπου, ενώ οι δεύτερες εξασφαλίζουν ότι το όμορφο αποτέλεσμα της θεραπείας θα διαρκέσει μια ζωή.
Συμβουλευτείτε τον ορθοδοντικό σας για να μάθετε ποια συσκευή είναι η κατάλληλη για εσάς ή το παιδί σας και χαρίστε στον εαυτό σας το πιο όμορφο και υγιές χαμόγελο!